‘Pasokificatie’ dreigt bij de SPD. Lessen voor sp.a

Recente cijfers liegen er weer niet om: de sociaaldemocratische SPD blijft in Duitsland krimpen. Na de zoveelste verkiezingsnederlaag tijdens de deelstaatverkiezingen in Beieren, waar de SPD gehalveerd werd van 20,6 naar amper 9,5 procent, delen de laatste peilingen van het INSA-instituut voor de federale verkiezingen een zoveelste uppercut uit: de SPD zakt weg naar de vierde plaats, ónder het rechtse Alternative für Deutschland (AfD) en Groen. ‘Pasokificering’ dreigt ook bij onze oosterburen: de sociaaldemocratie verdwijnt langzaamaan, terwijl radicaal linkse en – vooral – rechtse partijen aan een niet te stuiten opmars bezig zijn.

Wie de Duitse verkiezingen ook maar een beetje volgt, weet dat dé twee grote bekommernissen van de Duitsers enerzijds asiel en migratie, en anderzijds het milieu zijn. Dat eerste is spek voor de bek van rechtse, identitaire partijen, die hun oppositierol tegen de Grote Coalitie ten volle kunnen spelen met een eenvoudig verhaaltje over de ‘Duitse identiteit’ en push backs. Vluchtelingen als misdadigers en bedreigers van ‘onze’ cultuur, waar alleen hekken en geweerschoten het antwoord op zijn. Het ecologische thema wordt gekaapt door groene partijen, die, ondanks hun regeringservaringen in de rood-groene coalitie van Gerhard Schröder, toch een onbesmet blazoen uitstralen. Ook in Vlaanderen verdringen identitaire en groene partijen de sociaaldemocratie, en we hoeven dus niet ver te zoeken naar de redenen: het is wat de mensen bezighoudt.

De neergang van de SPD heeft niet alleen te maken met het feit dat andere partijen op deze thema’s een duidelijk marktleiderschap hebben met coherente en door ideologie onderbouwde ideeën. Een groot deel van de crisis binnen de SPD heeft te maken met een falend leiderschap, dat willens nillens wil deelnemen aan de macht, en daarvoor haar ideologie veil heeft. Martin Schulz moest achtereenvolgens zijn droom om Merkels opvolger te worden, en voorts een mogelijke ministerpost in de voortgezette Grote Coalitie opgeven. We schreven hier voorheen al een stuk over.

Met andere woorden: er zit iets niet snor met het imago van de sociaaldemocraten …De vraag is dus hoe dit op te lossen.

Waar staat sp.a?

Als we het officiële standpunt van de sp.a lezen over asiel en migratie, dan kunnen we ons daar alleen maar achter scharen. Ze pleit niet voor open grenzen maar duidelijk voor een planmatige opvang en behandeling van vluchtelingen. In een discussie met staatssecretaris Theo Francken over de push-backs naar Libië verwijst sp.a-medewerker Ben Segers naar de congresteksten. Daarin pleit sp.a duidelijk voor een Europese, planmatige en humane aanpak, met als basis de Conventie van Genève (die voorziet in de humane opvang van mensen die op de vlucht zijn voor oorlog).

Waar heeft de sp.a het dan wél moeilijk mee? De open-grenzen-kritiek die ze al decennia naar de kop geslingerd krijgen heeft niet zozeer met de vluchtelingencrisis te maken, dan wel met de liberale recepten van ‘vrijheid van kapitaal en mensen’, waar de socialisten naarstig mee aan getimmerd hebben. De idee dat mensen, net als kapitaal, globaal mobiel en inwisselbaar zijn, past misschien in een (neo)liberale vrijemarktagenda, maar niet in een socialistische. Zolang de sociaaldemocratie de liberale agenda van de EU uitdraagt, zalhet de sociaaldemocratie niet goed vergaan.

Een tweede punt, waar de sp.a – en het gros van de sociaaldemocratische partijen – volgens ons steken laat vallen, is een stellingname over Verlichte waarden waar we nieuwkomers mee willen ‘wapenen’ in een pluralistische samenleving. We verzetten ons fel tegen racistische ideeën en een identitair opbod, maar willen álle mensen, die hier wonen of die naar hier komen een gemeenschappelijke sokkel geven die gestoeld is op gelijkheid en rationaliteit. Links in het algemeen blijft hier volgens ons in het ongewisse, en geeft dus alle speelruimte aan racisme en onzekerheid.

Jump-start

Terug naar Duitsland. In een discussie op Reddit.com besluiten velen dat de tijd van de ‘grote catch-all-partijen’ ten einde  is, en kleine splinterbewegingen het overnemen. Het succes van de N-VA bij ons, of Labour in het Verenigd Koninkrijk spreken dit tegen. En niet alleen dat …

Zoals bij ons scheert Groen steeds hogere toppen (in de INSA-peiling van 9 naar 24 procent!), wat erop lijkt te wijzen dat ‘het marktleiderschap op links’ wordt overgenomen door Groen, hoewel we bezwaarlijk kunnen zeggen dat deze partij  een links, emancipatoir economisch programma uitdraagt! Op de lange termijn heeft Groen niet de oplossingen in handen om de globale uitdagingen aan te kunnen. In de lokale coalitievormingen bij ons blijkt dat Groen het ecologische thema overboord gooit voor symbool-issues die mensen niet bezighouden!

Dat sp.a aan een overlevingsstrijd bezig is, is duidelijk. Wij zijn ervan overtuigd dat er wél ruimte is om opnieuw te groeien.

Voor ons is het ook meer dan duidelijk dat er maar één mogelijkheid is om het tij te keren, en dat is om afstand te nemen van het beleid van de afgelopen decennia wat de liberale economische agenda betreft. Het imagoprobleem moet worden opgelost door een leiderschap dat zowel organisatorisch als inhoudelijk een nieuw en coherent verhaal vertelt. Een jump-start:

  • De vluchtelingencrisis is niet voorbij. Economische, politieke en klimatologische crisissen gaan er niet op minderen, en moeten met de wortel worden aangepakt om de migratiestromen te stremmen.
  • In de tussentijd willen we een planmatige en humane aanpak van de vluchtelingencrisis op Europees niveau, gestoeld op internationale afspraken.
  • Mensen die hier aankomen moeten we perspectieven geven op een zekere toekomst. Daar horen een taalcursus bij en het aanleren van gemeenschappelijke waarden en normen, die een pluralistische samenleving mogelijk maken. Hiermee geeft de sociaaldemocratie een coherent en op ideologie gestoeld antwoord op het identitaire opbod van links én rechts!
  • De sociaaldemocratie moet afstand nemen van de liberale Europese agenda, van de moordende vrijemarktprincipes van oneindige groei en de mobiliteit van menselijk kapitaal. Beide principes zijn op zijn zachtst gezegd academisch, en feitelijk onrealistisch en onethisch!
  • De sociaaldemocratie moet een economische agenda uitdragen die planmatig, democratisch, ecologisch en humaan is. Wat het klimaat betreft is het vijf ná twaalf: de liberale recepten van groei, ongebreidelde productie en geëxternaliseerde productiekosten moeten in hun geheel overboord, en vervangen worden door een socialistisch programma van economische democratie.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s