Katowice: hoe het klimaat geofferd werd op het altaar van cynisme en Realpolitik

Op internationaal vlak bestaat er geen democratie, zeggen Realpolitiekers. Laat staan politieke beslissingsorganen die de economie democratisch plannen, of juridische organen die oorlog en onderdrukking effectief bestraffen. Je hoeft geen cynicus te zijn om te zien dat het er, met al die rechtspopulistische, sociopathische leiders die de wereld telt, niet beter op aan het worden is. Elk land kruipt terug in zijn nationale cocon, valt terug op klassieke economische receptjes van protectionisme, uitbuiting, kortetermijnwinsten en ongebreidelde productie om ‘die andere grootmacht’ toch maar een stapje voor te zijn. De klimaattop in het Poolse Katowice is de dood van de hoop bij velen dat de politieke elite iets kan of wil doen aan de komende klimatologische en humanitaire crisis. België, in het bijzonder Vlaanderen, deelt in het cynisme. We wachten op een politieke vertaling van de veelkleurige woede op straat.

Bruin, geel en groen

Met 5.500 liepen ze gisteren over straat: bruinhemden, deplorables, verwarden, die in het Migratiepact een bewuste politieke, ‘cultureel marxistische’ strategie zien om de eigen cultuur te vernietigen. Dat het pact voor een stuk kadert binnen de – inderdaad bewuste – liberale opvatting dat migratie goed is voor de ‘heilige’ arbeids- en consumptiemarkten, is niet onjuist. Maar anderzijds laat links zich weer strikken door de terechte onzekerheden alleen maar weer te counteren met het antiracismediscours, terwijl ze de liberale agenda die ook te vinden is in het migratiepact niet aan kritiek onderwerpt.

Links moet durven zeggen dat de realiteit veel verder gaat dan ‘angst voor de islam’: dat we allemaal in een schuitje zitten dat nog maar net water aan het maken is. In zo’n pervers ongelijke en klimatologisch bedreigende wereld moet het ergste nog komen. We moeten met z’n allen wakker worden en onze harpoenen richten op het enige wat ons kan redden. En dat is een doelmatige aanpak van deze wereldwijde crisis. Tot zolang is gelijk welke aanpak van de migratiestromen ongeloofwaardig.

De afgelopen maand waren het de gele hesjes die een diepgaand ongenoegen lieten horen, een ongenoegen dat op zijn beurt door socialistische vakbondsmilitanten terecht werd verwelkomd werd met de slogan: ‘de gele hesjes waren niet nodig geweest als we vroeger naar de rode hadden geluisterd’. Tussendoor werd het kleurenpalet vervolledigd door de 70.000 manifestanten in de grootste klimaatmars die België ooit heeft gezien.

De veelkleurigheid van de vaak gedesorganiseerde protesten doen denken aan cruciale momenten van de geschiedenis, wanneer politieke elites een systeem beschermen dat onhoudbaar is geworden. Van Macron naar Trump, van Michel II naar Orbán; steeds zien ze de oplossing in meer globalisering respectievelijk rechts populisme. De politici in het Parlement een toneelstukje op uit de vorige eeuw, terwijl apolitieke manifestaties zoals dat van de gele en de groene hesjes hier nul komma nul boodschap aan hebben.

Links of rechts, kernuitstap of kernenergie, vervuiler betaalt of benzine duurder?

Ook socialisten zijn zo hard bezig met over het tapis plein van het Parlement te rollen dat ze niet in staat zijn de spreekwoordelijke verschillen te overstijgen en de al even spreekwoordelijke kloof met het volk te overbruggen. Wie vertaalt de woede van de gele hesjes die hun bestaanszekerheid bedreigd zien?

Het energiedebat stemt ons bijzonder cynisch. Massale kernuitstap en transitie naar hernieuwbare energie, roepen rode en groene partijen in koor, terwijl wetenschappers weten dat het enige alternatief van kernenergie op korte termijn fossiele brandstoffen zijn. Het is kiezen tussen de pest en de cholera én het is vijf voor twaalf. Dan maar kiezen voor een vierde generatie van kernenergie? Of zoals de Bond Beter Leefmilieu voorstelt: voor flexibele gascentrales, terwijl we de kerncentrales sluiten? Dit alles uiteraard, mits het nodige onderzoek en het publieke karakter van onze toekomstige energieproductie. Met andere woorden: nationaliseren die boel. Vast staat in ieder geval dat we nú, vandáág, de overgang aan het voorbereiden moeten zijn. In ons Roodboek pleiten we daarom onder meer voor de nationalisering van de energiesector. Maar ook op energiebesparing moeten we zwaar inzetten, niet alleen particulier, maar ook in de industrie, bij grootwarenhuizen, in het transport, enzovoort.

Wat de productie betreft zien wij op de lange termijn uiteraard ook heil – en ook deze transitie moet nú beginnen – in gedecentraliseerde, openbare, hernieuwbare energieproductie en -distributie. Zoals in Hamburg, Barcelona en talloze andere steden moeten we energie glocaliseren en onder democratische controle plaatsen. Dat kan in de vorm van coöperatieven. De macht van de monopolies moet breken, en wel nu, indien we het klimaat willen redden. Een ander manier van leven en van hoe we onze economie aansturen is hiervoor noodzakelijk, en op de politici moeten we voorlopig niet rekenen. De bekende eco-anarchist Murray Bookchin schreef al dat het breken van de nationale politieke en economische macht moet beginnen op het lokale niveau.

We kunnen met de gele hesjes mee pleiten voor een verlaging van de brandstofprijzen, maar hoe gaat dat ons milieu redden? Moeten we niet eerder af van het autogebruik? Moeten we niet eerder onthaasten? Het fiscale gunsttarief van bedrijfswagens een halt toe roepen? Kortom, moeten we niet de vraag stellen of het eens te meer de gewone mensen zijn die de rekening gepresenteerd gaan krijgen, dit keer voor de ecologische transitie? Dat is immers de echte boodschap van de Gele Hesjes: wie zal de transitie betalen?

Het bestaan van onze toekomstige generaties staat op het spel, en we zijn al lang het punt gepasseerd waar het vrijemarktdenken nog gaat helpen. De manier waarop de fascistoïde Braziliaanse president Bolsanero het Regenwoud op de markt gooit voor exploitatie geeft een heel pessimistische kijk op de destructieve visie van ‘onze wereldleiders’.

En in België?

Onder het rechtse beleid blijven we mee richting afgrond hollen, ook nu N-VA de (gas)pijp aan Michel II heeft gegeven. Op sociaal vlak zal het Zomerakkoord, dat de werkloosheidsuitkeringen degressiever zal maken, onverkort worden uitgevoerd. Op vlak van uitstoot is het mobiliteitsbudget van Michel II een veel te voorzichtige stap in de richting van die 75.000 manifestanten. In Vlaanderen heeft Geert Bourgeois de klimaatambities, waar men zich twee jaar geleden in Parijs toe verbonden heeft, opgegeven, mits: onrealistisch.

Vlaanderen bevindt zich in het cynische gezelschap van Trump, Poetin en Saoedi-Arabië, die, om nationalistische en kapitalistische redenen, en uit angst voor mekaar, de wereld liever zien branden.

De ambitie is opgegeven, titelde De Standaard. Laat ons ons dan maar verwachten aan de volgende vluchtelingenstromen. De bluts met de buil, nietwaar?

De kernuitstap is iets wat in België eigenlijk al in 2003 was beslist. De daaropvolgende regeringen hebben steeds de datum van de uitstap verlegd. Vandaag behoren onze vijf kerncentrales in Doel en Tihange tot de oudste van de wereld! Een echt alternatief heeft men ook niet: de ambitie om een energiebeleid die naam waardig uit te stippelen heeft onze politieke klasse nooit gehad, zowel links als rechts. Het Energiepact van maart 2018 voorziet in de bouw van nieuwe gascentrales én fiscale ondersteuning aan energie-intensieve bedrijven. Dat de kosten voor de gele hesjes nog grotendeels bepaald worden door Saoedische oliesjeiks en Europese multinationals, daar stelt ook België geen paal en perk aan.

Een socialistische oplossing bestaat er in alle geval dus in de eerste plaats in om de energiesector in democratische handen te brengen, en een snelle, planmatige transitie naar hernieuwbare energie te starten. Op de korte termijn zou dat kunnen betekenen dat we alleen nog nieuwe kerncentrales gebruiken, tezamen met flexibele gascentrales, op de lange termijn moeten we gaan naar een gedecentraliseerde energieproductie en voorziening. Die transitie moet nu beginnen. Voor de rest zullen we vooral energiebesparend moeten werken, zowel voor de consument (autogebruik, isolatie, coöperatieven) als voor bedrijven (supermarkten, energie-intensieve bedrijven).

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s