Tweede horde: samen vooruit in Antwerpen én op de ‘parking’

De afgelopen dagen zijn de ogen van media, sociaaldemocraten en linksen overal te lande gericht geweest op Antwerpen. Zouden de ‘salonsocialisten’ van sp.a het wágen om in een coalitie te stappen met N-VA?! Daarmee hun lot ‘als voormalig linkse partij’ bezegelend? De media hebben hiervan gesmuld. Allerlei linkse stromingen en strekkingen stonden op hun achterste poten. De kleine partij die sp.a nog is dreigt nog maar eens leden te verliezen. Hoewel sp.a in andere steden (in Antwerpen trouwens ook) en op regionaal vlak al met N-VA heeft samengewerkt, waren de messen voor de gelegenheid nu toch écht geslepen: ‘als ze daar in Antwerpen vóór het bestuursakkoord stemmen, dan knip ik mijn lidkaart in twee,’ stond op sociale media te lezen.

In een vorig stuk hebben we argumenten gegeven om vóór het bestuursakkoord te stemmen. ‘Of we nu voor of tegen het akkoord stemden, en of de verliezers van de stemming zich zouden afscheuren of niet, de sp.a zit in een fase waar haar voortbestaan in de weegschaal ligt,’ besloten we.

De parking

‘Gelukkig is er niet alleen Antwerpen, maar ook de parking,’ lazen wij kort na de stemming. De gezondheid van een sociaaldemocratische partij – of van gelijk welke partij – wordt vaak afgemeten aan haar succes in de steden. In de hoek waar de klappen nu al keer op keer zijn gevallen, bij sp.a, is het na elke verkiezing of peiling opnieuw koortsachtig kijken naar waar de partij nog wat uit de brand heeft kunnen slepen. Leuven, Oostende, Gent, Antwerpen, Genk, Mechelen … De vraag is vaak niet of sp.a gaat winnen of verliezen, maar hoeveel ze gaat verliezen, en of men er daarna uit gaat leren. In Leuven wordt het verlies van 5,5 procent als een overwinning van jewelste gezien, terwijl men over de decimatie in de provincies en Mechelen liefst zwijgt. Vriend en vijand zijn het erover eens dat de socialisten steeds weer dé grote verliezers zijn. Antwerpen levert maar één van de mogelijke antwoorden om vanuit deze jammerlijke positie ‘te overleven’. Zoals we eerder al schreven: ‘zo erg is het met de partij gesteld’.

Om de gezondheid van de sp.a deftig in te schatten moeten we eigenlijk verder kijken, naar de gemeenten. Dat deed ook Walter Pauli kort na de verkiezingen. In een opiniestuk was hij bijzonder scherp voor sp.a, die in vele gemeenten ook verder afkalfden. En niet alleen dat, ze deden dat vaak zelfs al niet meer onder eigen naam. Het merk sp.a is besmet, mensen keren zich ervan af. We hebben geen verhaal meer. Naar onze inschatting ís in dit opzicht het licht in vele gemeenten al uit. We kunnen het mis hebben.

Nog even over Antwerpen

Uiteraard zijn de gemeenten en de provincies belangrijk, en uiteraard werd er de afgelopen weken te veel naar de hachelijke Antwerpse situatie gekeken om verstrekkende conclusies uit te trekken, genre: ‘nooit meer stem ik voor de partij’ of ‘nu gaat mijn lidkaart in de prullenmand’. Veel van die grote woorden zijn trouwens ondertussen al geheel of gedeeltelijk weer ingeslikt. Socialisten die het hoofd koel konden houden weten dat Vlaanderen groter is dan Antwerpen, België groter dan Vlaanderen, en Europa groter dan België. Gelukkig maar. Een leiding is vervangbaar, een tekst contesteerbaar. De woelige stemming in Antwerpen toont dat de partij nog kan bruisen en mobiliseren. Dank u daarvoor Jinnih, Tom en Yasmine.

Het ontwerp-bestuursakkoord, dat als titel ‘De grote verbinding’ meekreeg, blijft vaag over heel wat zaken (wat is bijvoorbeeld die Groene taxshift voor de haven?) , en geeft duidelijk wat te eten en te drinken aan elke coalitiepartner. Met slechts 6 zetels, tegenover 23 voor N-VA, hebben we natuurlijk niet de hele dis kunnen opeisen. VUB-prof Eric Corijn tweet boos: ‘Circulatieplan? Voedselplan? Groene en blauwe structuur? Huurprijzen en sociale woningen? Circulaire- en deeleconomie? Commons? Fiscaliteit of opcentiemen? Opwaartse sociale mobiliteit of gentrificatie? Wijkraden? Multicultuur? Nabijheidspolitie? Personeelsbeleid? Haven? Enz….’ Dat is het onmogelijke eisen, in welke gemeente dan ook, in welke situatie dan ook, als kleinste partij. De emoties laaien hoog op, omdat we de sp.a niet graag zo’n doodsstrijd zien voeren; laat het ons daarop houden.

Bon, de onderhandelaars hebben moeten kiezen. Wij hebben ze enkele welgemikte voorstellen ingefluisterd, waarover verderop meer.

De voor- en de tegenstanders

Even de bril van een ramptoerist opzettend zagen we gisteren dus een enorm boeiende strijd in Antwerpen: socialisten, waaronder enkele kanonnen, net niet vechtend over straat rollend. Strekkingen als Wij Zijn Socialisten en bezorgde socialisten onder de banier van BASis hadden vooraf via sociale media sp.a-leden van buiten Antwerpen opgeroepen om buiten een erehaag te vormen om de stemmende leden op andere gedachten te brengen. Ook de media zien zoiets graag gebeuren.

Toch zijn de tegenstanders geen monoliet. Deze leden en groepen zetten zich af van louter de idee om met ‘de fascisten’ samen te werken. Het is een heel principieel standpunt, waar we, gezien de recente fascistoïde campagne rond het Migratiepact, en de behoorlijk twijfelachtige Europese vrienden die N-VA heeft, alle begrip voor hebben. De vakbonden voeren al enkele jaren in hun eentje strijd tegen een heel combattieve neoliberale besparingsregering, terwijl de vakbondsvleugels in zowel sp.a als CD&V een politiek antwoord en de nodige tegendruk schuldig blijven.

Met een andere strekking in het tegenkamp hebben wij meer moeite. Het zijn mensen, zoals Vlaams Parlementslid Güler Turan, die niet van het bestuursakkoord wilden weten omdat de onderhandelaars niet ver genoeg zijn gegaan om dat vermaledijde ‘hoofddoekenverbod’ af te schaffen. Door het identitaire thema voor te laten gaan op huisvesting en mobiliteit zetten ze zichzelf en de partij verder in het hoekje van Groen, dat nu 6 jaar in de oppositie kan gaan staan brullen (en waar overigens veel Groen-stemmers niet over te spreken zijn!).

Wat ons ten slotte ook stoort is de laatdunkende toon die op sociale media werd aangeslagen – vaak door niet-leden en andere schreeuwers op links – ten aanzien van de ja-stemmers. Ze werden voorgesteld als pipo’s, idioten of trawanten van de top. Misschien dat men bij andere linkse partijen een instrumentalistische kijk heeft op de leden, maar bij sp.a spreekt de democratie.

Zijn wij soft, luidt een andere kritiek? Nee, zie daarvoor bijvoorbeeld onze teksten over Leuven, zie onze teksten over de specifieke aanpak in Antwerpen. Opvallend is het contrast met de perceptie in Gent, waar men qua sociale woningen veel slechter af is en niettegenstaande kritiekloos de ‘ideale’ coalitie aanvaardt …. Wat is de meerwaarde van de coalitie daar dan waardoor ze zo toegejuicht wordt, wetende dat ze zulke lage ambities heeft qua woningen? Toch niet het … identitaire?

Ons de moeilijke thema’s toe-eigenen

Omwille van de pijnlijke verkiezingsresultaten en de immense ideologische kloof tussen de onderhandelaars was er eenvoudigweg de luxe niet om er een ganse socialistische agenda door te duwen. Dat had waarschijnlijk op een sisser uitgedraaid. In de plaats daarvan heeft sp.a er dus voor gekozen om met een handvol welgemikte thema’s een rode stempel op het beleid te duwen, thema’s waar vriend én vijand zich in kunnen vinden. Sp.a moest in Antwerpen immers niet alleen de coalitiepartners overtuigen; nóg belangrijker is dat we die 1/3de aan N-VA-stemmers bereiken. Stemmers die veelal vlottend zijn. De ambitie van sp.a Rood is groot: de verloren gegane achterban, die al járen haar gading bij rechtse partijen vindt, terugwinnen.

Dat doen we door ons opnieuw thema’s toe te eigenen die we uit handen hebben gegeven. Sluikstorten bijvoorbeeld, dat tot irritaties leidt bij álle Antwerpenaren. Mobiliteit, die in Antwerpen catastrofaal te noemen is. Uiteraard ook betaalbaar wonen, dat vanuit rechts veelal bestempeld wordt als woningen voor migranten, maar even vaak jongeren, ouderen en alleenstaanden aanbelangt. Het kan allemaal nog veel beter, en inderdaad: voor socialisten moet iederéén betaalbaar kunnen wonen en is er geen maatschappelijke nood aan prestigieuze woonprojecten, maar een engagement voor 5.000 sociale woningen, en een woon- en huurmodel voor specifieke doelgroepen om betaalbaar te kunnen wonen beantwoordt toch aan een nood die élke Antwerpenaar aanbelangt.

Dat we iets moeten doen aan de luchtkwaliteit en de veiligheid van de fietsers, daar zijn ook de Vlaams-nationalisten en de liberalen van overtuigd, met als resultaat: een autovrije binnenstad, autoluwe woonwijken, de aanpak van gevaarlijke kruispunten, meer fietsostraden, en noem maar op. Zaken die Groen met een nog groter mandaat had kunnen doorduwen; helaas maakte zij de keuze om dat níet te doen. Dankzij sp.a staan deze zaken in het akkoord; de komende jaren kan en moet de partij alle gelegenheid te baat nemen om haar schepenen op deze thema’s te laten cashen!

Tot slot zijn er natuurlijk de zogenaamde ‘normen en waarden’. Het bestuursakkoord staat er bol van. Het was alvast een toegeving van formaat voor twee van de drie onderhandelaars om de neutrale kledingcode te laten varen. Onterecht. Voor sp.a Rood is het één van de belangrijkste thema’s – zo niet hét belangrijkste – waar links zich over een aangekweekte afkeer heen moet zetten. In een rechtse definitie worden Verlichte waarden en normen territoriaal (Europees) en zelfs religieus (judeo-christelijk) ingevuld. Voor socialisten zijn ze internationaal en emancipatoir.

We moeten, nu meer dan ooit, op het levensbeschouwelijke vlak klare wijn schenken en aan onze verloren gegane achterban duidelijk maken dat ook wij vóór een neutrale kledingcode zijn. Dat we gelijkheid, solidariteit en emancipatie over de grenzen heen willen propageren, dus ook in eigen land, stad en gemeente. Verlichte waarden en seculariteit als grenzeloze waarden.

Die rust is eens temeer nodig in een 21ste eeuwse stad, willen we in vrede kunnen samenwonen met de Jehovah’s Getuigen in de wijk, de racistische Chinees aan de overkant, het xenofobe oudje in de flat tegenover, het geëmancipeerde Marokkaans-Turkse koppel achter de hoek. (En om het plaatje volledig te maken: die chauvinistische Antwerpenaar die blogartikels volschrijft.)

Op dit laatste thema gaan wij de komende jaren met sp.a Rood inzetten, omdat we voelen dat het nodig is om mensen opnieuw naar sp.a te krijgen. Daarnaast schrijven we uiteraard voort aan ons postkapitalistisch economisch en maatschappelijk programma, dat het programma van sp.a en de sociaaldemocratie moet worden.

Occupy sp.a

Ook de voorstanders van het Antwerps bestuursakkoord zijn uiteraard van allerlei pluimage. Zowel in de gemeenten als in een stad als Antwerpen wordt de partij vaak nog bevolkt door carrièristen, die vernieuwing tegenhouden. Met onze stellingname omtrent het bestuursakkoord in Antwerpen willen we niet de indruk geven dat we de carrièristen wind in de zeilen geven. (Wij wijzen niemand met de vinger.) Onze agenda is natuurlijk een andere.

Wij richten onze acties zowel naar de top als naar de (verloren gegane) basis van de partij: (ex-)leden die hun partij al veel te lang achteruit hebben zien boeren. Wij hebben hen nodig om de komende jaren sp.a opnieuw op te bouwen, langsheen de krijtlijnen die sp.a Rood vooropstelt. In Antwerpen is de eerste horde genomen. De tweede is nu om onze tendens uit te bouwen, en de sp.a open te breken voor politiek daklozen van allerlei slag die zich in ons ideeën kunnen vinden.

Ondertussen hopen wij dat de plaatselijke partijtop de interne discussies tot een goed einde kan brengen, waarna kan worden overgegaan naar de orde van de dag. Wij raden ze aan om vooral de verwezenlijkingen in de verf te zetten, en daarmee de provincie rond te trekken. Tegelijk gaat de afdeling een tweede spoor moeten opzetten in de vorm van een bestuur dat werkt aan inhoudelijke uitdieping, competenties en het aanscherpen van het profiel. Daarvoor is het absoluut noodzakelijk dat de partij haar gebreken inziet. We kunnen niet verder met de huidige partij. Er moeten ook nieuwe allianties worden gesmeed, onder andere met het middenveld.

We willen van onze tendens de heersende stroming binnen de sp.a maken. We zullen ernaar streven om de partij te laten vervellen tot een nieuwe, strijdbare, catch-all-partij, met een nieuwe naam. We zoeken toenadering tot die andere seculiere partij in het land, de Parti Socialiste. We schrijven een postkapitalistisch programma uit waarmee we de klimatologische, economische en humanitaire crisissen frontaal het hoofd bieden.
Dit is ónze revolutie (om het met de woorden van Bernie Sanders te zeggen), het momentum is er. Tijd voor een nieuwe Socialistische Partij. Doe met ons mee: Occupy sp.a!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s