De sp.a als leerschool in democratie

Als het van Jinnih Beels afhangt, mogen de klimaatbetogingen van spijbelende scholieren stoppen, zo liet ze optekenen in een interview met De Zondag. “ […] de tweede betoging, oké. Maar dan was het signaal gegeven. Ik ben grote voorstander van het stakingsrecht. Maar gebruik je dat te pas en te onpas, dan verdwijnt de kracht daarvan.

Als SP.a rood zijn we niet akkoord met Beels dat Youth for Climate het recht te staken ‘te pas en te onpas’ gebruikt. Integendeel: de jongeren moeten nu juist doorzetten. Ze hebben een terechte strijd opgepikt en die is niet af. Maar voor sommigen is het blijkbaar bedreigend, jonge mensen die het niet meer nemen. Wij zouden als partij juist moeten zeggen dat we het bevrijdend vinden.

Een week eerder in De Zevende Dag gingen John Crombez en Groen-voorzitster Meyrem Almaci met elkaar in debat. “Wij zitten als SP.A op het snijpunt tussen koopkracht en klimaat, daarmee zitten wij op een unieke positie“, aldus Crombez. “We stellen klimaatmaatregelen voor, maar het moet voor de mensen ook wel heel duidelijk gesteld worden wie dat betaalt. Dat het niet weer op de kap van dezelfde mensen terechtkomt. Groen blijft onduidelijk in de feiten.

En zo gaat de nochtans terechte boodschap van John Crombez helemaal verloren. Op 16 februari was er nog het uitstekende congres Go Left waar wij heel positief over waren, maar met deze uitlatingen van Beels lijkt de slinger ineens weer naar het politieke centrum te gaan.

We zullen in deze tekst niet ingaan op het inhoudelijke aspect van deze uitspraken. Wat ons meer interesseert is in hoeverre het democratisch gedragen is wat mandatarissen zeggen in de pers: we willen dit dan ook aangrijpen om opnieuw te pleiten voor een versterking van de partij-interne democratie. We begrijpen natuurlijk dat je de mandatarissen wat ruimte en vertrouwen moet geven om snel te kunnen reageren in de tijden van online nieuws, maar de uitspraken van Crombez zijn gedragen door een congres van partijleden, terwijl de uitspraken van Beels heel gratuit voor eigen rekening zijn zonder dat ze gedragen worden door de leden.

Als de komende dagen en weken niet duidelijk wordt dat de partij ondubbelzinnig achter zowel de vorm als de inhoud van de acties van de scholieren staat, dan zien we ons genoodzaakt het project van de huidige partijleiding niet langer te steunen en het lijstduwerschap in Antwerpen weer af te geven. Het zou immers aantonen dat de partij niets geleerd heeft uit het verleden en zelfs haar eigen congressen niet meer serieus neemt. Met meer interne democratie om uitspraken aan af te toetsen was dit alles niet gebeurd.

Het is duidelijk dat de socialistische beweging, en vooral de partij, in haar huidige vorm niet gewapend is om voor een uitstekend programma zoals voorgesteld op Go Left (of ons Roodboek) te strijden, laat staan uit te voeren. De partij heeft naast een inhoudelijke revolutie ook een diepgaande interne revolutie nodig.

Het addertje onder het gras is dat de Vlaamse sociaaldemocratie in de afgelopen decennia bijzonder ver mee is gegaan in de ideologie van de rechterzijde: ze privatiseerden mee de ASLK en nog een hele reeks andere overheidsinstellingen. Ze gingen mee in het onjuiste verhaal dat we allemaal langer moeten werken om de pensioenen betaalbaar te houden. Om onze geloofwaardigheid te herstellen moeten we van bepaalde episodes uit het verleden  duidelijk en ondubbelzinnig afstand durven nemen.

Een partij is slechts geloofwaardig in de mate dat ze reeds een spiegel is van de maatschappij waaraan ze gestalte wil geven: in ons geval moet zij dus gebaseerd zijn op het principe van interne democratie. Zowel lokaal als bovenlokaal oogt de partij nog te vaak als de optelsom van verschillende carrièreplanningen.

Wij wijzen dus de organisatievorm af waarbij de democratie louter formeel is, de organisatievorm waarbij de partijleiding alles zelf beslist en er zich toe beperkt de passieve instemming van de leden met dit beleid te vragen…niet zelden nadat het beleid al een aanvang genomen heeft of in de pers verschenen is! Wat wij willen is een organisatie die werkelijk democratisch is, waar de basis het beleid bepaalt en de partijleiding uitvoert, waar er niet alleen top-down gewerkt wordt, maar vooral bottom-up.

Uitschuivers als die van Beels die volgens ons niet gedragen worden door de gewone leden zullen dan niet meer kunnen.

Het gaat niet op zich naar buiten toe op te stellen als de grote democraten en pleitbezorgers van emancipatie en ontvoogding, maar dit intern te negeren. Het ondermijnt trouwens de positie van de socialistische beweging als hun representativiteit in twijfel kan worden getrokken door tegenstanders wegens een gebrek aan interne democratie. Onze geloofwaardigheid komt zeer sterk in gedrang wanneer we worden vertegenwoordigd door leiders die vaak niets eens democratisch werden verkozen, of waarvan de verkiezing een zuivere formaliteit was.

Dit effect neemt nog eens sterk toe als deze leiders dan ook nog eens standpunten gaan verkondigen die niet vertolken wat de achterban denkt, omdat die achterban vaak niet of op karikaturale wijze geraadpleegd werd! Helemaal potsierlijk wordt het wanneer mandatarissen geïnterviewd worden over BMW’s, boten, onterechte subsidies voor eigen zonnepanelen, gesjoemel in raden van bestuur of wanneer de meest idealistische en militante generatie sinds lang een veeg uit de pan krijgt omdat ze te…militant zijn. Die jongeren zullen twee keer nadenken voor ze naar de sp.a luisteren. Dat moet de partijleiding toch ook beseffen?

Daarom is de democratisering van de socialistische partij de grondvoorwaarde voor een doeltreffende socialistische strijd in de maatschappij: tendensrecht, interne democratische verkiezingen door de basis en regelmatige besluitvorming vanuit de basis.

De socialistische strijd verliest trouwens alle zin als de werknemers in die organisaties die zijn opgericht om hun belangen te verdedigen worden gebruikt en gemanipuleerd voor doelstellingen die de hunne niet zijn. De socialistische strijd verliest alle zin als die organisaties in plaats van middelen tot een doel tot doel zelf worden, en later, een middel om de doelstellingen van de leiding te bereiken. Dit weegt als een molensteen rond de nek van de socialistische strijd en daarom drukken wij zo sterk op het principe dat de socialistische organisaties een model en een leerschool moeten zijn wat democratie betreft.

Indien de leiding dit niet begrijpt zal de teleurstelling in mei groot zijn, ondanks het goede verkiezingsprogramma, dat het meest linkse is sedert het SP-alternatief uit de jaren tachtig.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s