Verslag sp.a voorzittersdebat Leuven

Christ’l Van Der Paal en Bart Callaert

Nadat een goedgevulde zaal opgewarmd werd door een publieksbegeleider konden de drie kandidaten zich voorstellen. Christ’l Van Der Paal mocht de spits afbijten, samen met haar running mate Bart Callaert. Ze werden voorgesteld als een kandidatuur van de groep Socialisten in Beweging. In totaal zouden ze 35 minuten krijgen om hun kandidatuur toe te lichten, inclusief vragen uit de zaal.

Bart begon door te stellen dat zij het duo waren dat bij uitstek zou strijden voor de socialistische waarden zoals solidariteit en herhaalde dat de top absoluut met de basis in contact moest blijven. Het meest beklijvende aan zijn betoog was de passage waarin hij vrank en vrij vertelde dat hij zeven jaar lang een leefloon gehad heeft, en dat hij zich tijdens die periode nooit op zijn gemakt had gevoeld over de manier waarop de partij tijdens congressen zeer verkwistend met geld omsprong voor overbodige zaken. Als symbolische steek naar de partijtop kon het tellen.

Daarna nam Christ’l het woord. Zij stelde onomwonden dat zij de vertegenwoordigers waren van de basis en van de werknemers. Een van de grootste kritieken, namelijk dat het duo politiek totaal onervaren is, ervoer zij juist als een zegen, want dat wil zeggen dat zij met twee voeten in het normale leven staan. Voor haar moet de partij het bestaand economisch model weer in vraag stellen. “Socialisme is immers streven naar een machtsevenwicht tussen kapitalisten en arbeiders: waarom vertellen we dat verhaal niet meer?” vroeg zij aan de zaal.

“‘Elke cent RSZ is een stukje vrijheid”, ging ze verder. “De socialisten hebben de mensen in de steek gelaten, nog nooit was zoveel rijkdom in zo weinig handen.” Christ’l kreeg applaus uit de zaal. “Toch is er veel onwerkbaar werk en zijn er veel onbetaalbare facturen.” Voor haar moet de Sp.a zich inschrijven in een internationale green new deal beweging en mee de schouders zetten onder een massale overheidsinvestering in groene jobs.

De socialisten moeten opnieuw een tegenmacht uitbouwen die gaat voor een nieuw economisch denken en een groene new deal , en elke verdeling tussen jong, oud, gelovig, ongelovig, … tegengaan. Toen was het tijd voor vragen: de moderator besloot ze per drie te groeperen.

Een van de eerste vragen maar zeer voorspelbare vragen uit de zaal was hoe het duo zich dacht te onderscheiden van de PvdA. Antwoord: wij zijn geen communisten, ik heb een sympathie voor individuele leden ervan, maar zo’n strakke dirigistische partij is niks voor mij was het korte antwoord.

Een andere vraag ging over het vraagstuk migratie, en of de partij daar nu eindelijk eens een duidelijk standpunt in zou nemen. Wat de partij betreft blijven we op onze honger zitten, maar Christ’l was alleszins wel duidelijk. Ze gaf aan dat de problemen rond migratie inderdaad meer benoemd moeten worden maar dat we ook realistisch moeten zijn: binnen dit economisch systeem hebben we over 10 jaar te weinig arbeidskrachten. Wir schaffen das is geen liefdadigheid maar berekening: ofwel moeten we allemaal langer werken, ofwel moeten we méér migratie toelaten. Wat de vluchtelingencrisis betrof was ze erg blij het geluk te hebben in een goed land te wonen, ook al is ze in een arm gezin geboren. “Ik hoop dat als het nodig is ik zelf ook kan vluchten.” Het valt maar af te wachten wat de (voormalige) socialistische achterban daarvan vindt. “Socialisten hebben nooit gezegd dat iedereen zomaar mag komen” was de nogal tegenstrijdige afsluiter van die vraag.

Een andere voorspelbare vraag met een minder voorspelbare twist: het socialisme claimt voor iedereen te zijn, wie gaat de rekening betalen? De middenklasse betaalt al veel: hoe gaan jullie meer mensen winnen voor het socialisme, inclusief de rijken? Christ’l antwoordde dat de trend in Europa al was ingezet met een taxshift naar vermogens om een groene new deal te betalen, en dat het programma dus betaald zal worden met Europese fiscale constructies.

De laatste vraag kwam terecht terug op die andere essentie van een voorzittersverkiezing: wat gaan de kandidaten doen om de partij terug op de rails te krijgen, ook op organisatorisch vlak? Hoe gaan we de culturele hegemonie van rechts doorbreken? En op welke terreinen kunnen we samenwerken met de PS, want dat lijkt wel een taboe geworden bij de SP.a? Het duo antwoordde ietwat wollig dat ze de partij weer op de rails wilden zetten door een enthousiasmerend verhaal te brengen. Concreet willen ze de lokale werkingen ondersteunen vanuit de provincie: veel mensen met goede ideeën gaan verloren door isolatie, en de provinciale ondersteuning zou moeten leiden tot opnieuw sterkere afdelingen.

Ze braken ook een lans voor meer ludieke acties over de partijgrenzen heen en voor het vormen van een links front. Dat was het verhaal van de tegenmacht waarbij andere organisaties ook maar eens een anti systeem stem moesten laten horen. Voor de vraag over cultuur werd verwezen naar de intentieverklaring en de noodzaak aan het opnieuw scholen van  mensen.

Hoe dit alles concreet zou moeten gebeuren was me niet meteen duidelijk, maar 35 minuten was dan ook aan de korte kant.

 

Conner Rousseau en Funda Oru

Tussen 20.40h en 21.15h was het dan de beurt aan Conner Rousseau en Funda Oru.

Funda Oru uit Heusden stelde zich meteen voor, hoe zij zich altijd al had ingezet voor de sociale uitdagingen in de samenleving: armoede en migratie. Als dochter van een mijnwerker was ze ook goed geplaatst om de problematiek te kennen, aldus haar eigen voorstelling. Sinds 2008 is ze werkzaam voor de partij, bij elke verkiezing sinds 2012 stond ze ook op een lijst. Kortom, iemand die goed ingebed zit in de partijstructuren.

Ze stelde dat de SP.a de kiesdrempel niet heeft gehaald bij de -35 jarigen. Dit moet op basis van interne cijfers zijn, want wij konden deze uitspraak nergens verifiëren. Puur op anekdotische ervaringen van diverse leden die wij hoorden via SP.a rood kan dit echter goed kloppen. Ze stelde dat veel mensen via de stemtest nochtans op SP.a uitkwamen, maar dat het merk te beschadigd is. De eerste uitspraak kunnen we opnieuw niet verifiëren, maar met de tweede uitspraak trapte ze wel een open deur in. Als oplossing schoof ze het dichter betrekken van leden naar voor, het principe van 1 lid 1 stem, en meer duidelijke communicatie naar buiten toe. ‘Ik moest geen seconde nadenken toen Conner mij vroeg’, sloot ze haar betoog af.

Vervolgens kreeg Conner Rousseau het woord. Conner Rousseau is de zoon van Christel Geerts, sp.a-politica en voormalig burgemeester van Sint-Niklaas. Hij werkte als communicatie-adviseur voor achtereenvolgens Freya Van den Bossche en John Crombez. Kortom, iemand die goed ingebed zit in de partijstructuren.

Hij stelde vast dat door de opeenvolgende nederlagen er steeds minder middelen naar de partijwerking gingen. Er was dus nood aan een betere organisatie van de partij om het te doen met minder middelen: de studiedienst is onderbemand (fact check: 14 mensen werken op de studiedienst), en er werken slechts twee mensen op de social media dienst. Die moeten het online opnemen tegen de social media machines van 30-40 mensen van het Vlaams Belang of van de NVA. Terecht stelde Conner dat dit verontrustend was, al focuste hij te veel op social media.

Hij wou ook dat er een grotere focus kwam te liggen op de lokale afdelingen, en dat de provincies extra middelen moesten verschaffen voor lokale afdelingen. Voorts herhaalde hij wat zijn running mate zei over het principe van 1 lid 1 stem. Hij ziet dit in een kader van een participatietraject waarbij leden meer online hun stem zouden krijgen. Conner wil opnieuw verkiezingen winnen door een scherpe communicatie, een scherpe inhoud en een breed netwerk. Hij gaf toe dat de partij over sommige thema’s absoluut niet duidelijk was.

Tot slot herhaalde hij nog eens dat er meer eendracht moest komen: een café waar gevochten wordt komt niemand, terwijl de echte vijand buiten zit. Waarom spreken wij van herhaling? Hij had al eerder aangegeven in diverse media dat wie na interne discussie nog steeds niet op de partijlijn kon zitten er dan maar uit moest stappen: “Binnen dat kader vraag ik iedereen oplossingen voor de samenleving, zonder taboes. Zo betrek je iedereen bij de partij. En dan hak je knopen door en bepaal je de lijn. Van Brugge tot Leuven vertel je dan hetzelfde verhaal. En de voorzitter waakt daarover. Het eindpunt is een duidelijke en gedragen visie en een scherpere communicatie. Wie zich daar niet aan houdt, kan vertrekken.

Of hij die principes zal toepassen op een Hans Bonte of Mohamed Ridouani die constant de democratisch besloten maatregel van de decumul aanvallen, dan wel op dissidente stemmen als SP.a rood of de kandidaat van Christ’l valt nog te bezien.

Toen was het tijdstip van de vragenronden aangebroken: zal de SP.a het initiatief nemen op federaal vlak en met andere partijen een regering vormen vermits de NVA het land onbestuurbaar wil maken? Conner’s antwoord was dat inhoud de uitgangspositie moet zijn zodat je kan uitleggen waarom je meedoet aan een regering. Als je geen verschil kan maken moet je niet meedoen. Hij zag de partij vooral verschil maken door vernieuwing, verjonging en heel concreet aanwezig te zijn op social media.

Meteen daarop volgde de scherpe vraag dat alle politici het tegenwoordig hebben over meer en betere communicatie: welke politieke partijen aan de linkerzijde zijn concreet jullie voorbeeld in Europa? Vrij ontnuchterend volgde daarop het antwoord dat hij niet elk ideologisch of partijmodel kende ter Europese linkerzijde: van iemand die het privilege heeft énkel maar in de politiek gewerkt te hebben sinds zijn 20e en bovendien uit een politieke dynastie komt mag je dat juist wel verwachten. Het lukt de mensen van SP.a rood wel na een voltijdse baan, waarom lukt het dan onze voorzitter-in-spé niet?

Een reeks scherpe vragen volgde: hoe zal Conner de baronieën aanpakken waarbij sommige mensen al decennia op dezelfde positie zaten, hoe zal hij de mensen aanpakken die het cumulverbod constant aanvallen, wat was zijn positie op vlak van de staatsstructuur, wat stelde hij nu concreet voor qua participatie, moet het van de leden komen of daalt het neer vanuit de top? Wil hij op korte termijn een ideologisch congres organiseren dat enkel over migratie gaat zodat een standpunt bepaald kan worden?

Conner antwoordde nogmaals dat elk lid 1 stem zou krijgen via online tools: op die manier zouden de baronieën vanzelf buitenspel gezet worden. Hij prees het Deense model om de scherpe communicatie maar niet om de inhoud. Hij wil een grote inspanning doen om standpunten te bepalen via de leden zodat die gedragen worden, maar herhaalde nogmaals dat er nadien geen kritiek zou moeten zijn. Wat hem betreft hebben de leden een wit blad en zal zeker niet alles van de top moeten komen. Het lijkt er dus op dat we nog eens het Roodboek tot aan de grasmarkt moeten brengen, ook al had de partijleiding laten verstaan dat ze alles al wisten wat daar in stond. Een paar maanden later volgde de zoveelste electorale pandoering.

Conner en Funda hadden een paar interessante ideeën, alleen vragen wij ons af waarom deze ervaren rotten, diep ingebed in de partijstructuren als ze zijn, hier nooit eerder mee gekomen zijn. Hun achtergrond bij de partij maakt dat ze overkomen als…professionele politici die branden van ambitie en nu plots het licht gezien hebben via een aantal beloftes. Zij zullen hard moeten werken om te bewijzen dat ze niet behoren tot die kleilaag van politieke clans die de SP.a tot vlak voor de afgrond hebben geleid en waar we in een open brief aan de leden al eerder voor waarschuwden.

 

Hannes De Reu en Elhasbia Zayou

Om 21.15h was het dan de beurt aan Hannes De Reu. Hannes kwam alleen het podium op, zijn running mate Elhasbia Zayou was op vakantie. De Reu was tot oktober 2017 een dichte medewerker van John Crombez als directeur netwerk en beweging van de partij, verantwoordelijk voor de uitbouw van de lokale afdelingen en het aanhalen van de banden met de vakbond en de mutualiteit. De Reu werkte eerder ook op het kabinet van Johan Vande Lanotte (SP.A) en op het partijhoofdkwartier.

Meteen begon hij zijn betoog met drie vragen te stellen aan het publiek, die met hoger/lager mochten antwoorden.

De koopkracht van de mensen is sinds 2008? Antwoord uit de zaal: lager.

De fortuinen van de miljonairs zijn sinds 2008? Antwoord uit de zaal: hoger.

De resultaten van de partij sinds 2008? Antwoord uit de zaal: lager.

Dit was een heel effectieve manier om meteen tot de essentie door te dringen. Hannes stelde dat het neoliberale model een probleem is, en dat de partij niet sterk genoeg is om er iets aan te doen.

Hij stelde retorisch de vraag wat winnen is: is dat van 10% naar 12% gaan? Is dat 8% halen en dan een regeringsdeelname in de wacht slepen? Natuurlijk niet stelde hij, we moeten de hegemonie van het verhaal terugwinnen. Vandaag is de hegemonie van het verhaal winst, terwijl ons verhaal er een is of zou moeten zijn van het collectief. Indien de energie morgen 20 euro goedkoper is, hebben we dan gewonnen, of mogen we voor wat meer gaan?

In volle campagne slaagt het Vlaams Belang erin om onze punten over te nemen, maar ons maatschappij project kunnen ze niet afpakken: we moeten dan wel voor systeemverandering durven gaan, aldus Hannes. Vandaag missen we de training om dat te doen, ging hij verder, maar ik heb een 100 dagen plan om de partij weer fit te krijgen:

  • Een partij met echte socialistische principes: net zoals de economie moet de partij werken voor iedereen, niet enkel voor de top
  • De partij moet echt overtuigen op straat en op de social media, elke dag opnieuw: hiervoor moeten we een team van ambassadeurs en vrijwilligers trainen
  • Het Vlaams Belang is de leider van de oppositie, concreet moeten wij met de PvdA en Groen een schaduwregering vormen die oppositie voert. Dit veronderstelt dan wel een groot links compromis tussen de drie partijen

Wij kunnen dat, maar we moeten dan ook de moed hebben om echt voor systeemverandering te gaan. Wie dat niet wil moet niet op mij stemmen, zo sloot hij af

Ook hier volgde een reeks vragen uit het publiek. Een heel praktische vraag was of er over 100 dagen dan een congres zou zijn om zijn plan waar te maken? Wat het onderwerp participatie betrof kwam de opmerking dat een sterke afdeling dat kan, maar dat in een zwakke afdeling net een top down aanpak nodig is om iets gedaan te krijgen. Er was ook een vraag/opmerking dat we dringend opnieuw jongeren moeten opleiden, dat we opnieuw de militant moeten uitvinden, en dat er dringend meer samenwerking tussen de verschillende Europese socialistische partijen moest komen. Tot slot misschien nog wel de meeste prangende vraag van de avond: hoe gaan we mensen weer geïnteresseerd krijgen in politiek?

Hannes antwoordde dat zijn 100 dagen plan mogelijk was zonder congres, en dat we ook geen congres nodig hadden om vast te stellen dat er zwakke afdelingen zijn. Of het nu ging over jongeren, lokale afdelingen, goede of slechte afdelingen, de realiteit is dat we niet gebiedsdekkend meer zijn. We moeten de goede afdelingen koesteren, maar het is echt tijd voor andere structuren. Als voorbeeld haalde hij aan dat als een hypothetisch groepje jongeren iets wil doen of discussiëren over de Europese sociaal-democratie is daar momenteel geen plaats voor, terwijl we dat net moeten steunen.

Het feit dat er steeds minder professionals aanwezig zijn (vermoedelijk omdat de partij geen goede carrièrekansen te bieden heeft)  maakt dat er steeds meer ‘ongeschoolden’ zijn, dus die moeten we juist steunen en scholen in het voeren van discussies. ‘In de VS gebeurt dat al lang’, aldus Hannes die nog in campagneteams voor Hilary Clinton heeft meegedraaid.

Hoe de mensen terug enthousiast maken? Dat is een probleem van de politici: bijvoorbeeld de klimaatbetogingen staan dicht bij onze idealen, maar onze politici weigeren ze te politiseren.

De laatste vragen van de avond tot slot: versterkt het idee van een schaduwkabinet met groen en de PvdA net niet het idee dat de SP.a op haar laatste krachten is, het niet meer alleen kan, en dat groen en de PvdA de linkse toekomst zijn? Onze partij werd door de werkende mens groot gemaakt, hoe krijgen we die weer binnen? Wat indien de stemplicht wordt afgeschaft, hoe vergaat het de opkomst voor de SP.a dan? Wat met het gemeenschapsonderwijs dat al jaren stiefmoederlijk behandeld wordt?

Hannes antwoordde dat de vraag over schaduwkabinet ingegeven werd door angst. Hetzelfde ding als voordien blijven doen zal een dramatisch afloop kennen voor de partij. Een schaduwkabinet is iets dat we niet kennen in België: de SP.a wordt in het beste geval momenteel gezien als een aanhangsel bij een rechtse regering, een aanhangsel dat wat dingen in de de marge aanpast maar niets fundamenteels doet. In die context wordt een verhaal van verandering heel moeilijk omdat we constant aan geloofwaardigheid inboeten. In een links blok echter zijn we daarvan bevrijd en kunnen we terug veel interessante voorstellen lanceren.

Wat de werkende mensen betreft: de partij heeft te lang de kramp gehad dat als pakweg Geert Noels een van onze voorstellen afschiet er meteen met enige angst wordt afgevraagd hoe te antwoorden.Tja, onze voorstellen zijn niet voor hem en de rijken waarvoor hij schrijft, er zal dus kritiek komen uit die hoek, en dat is een goed teken.

Over onderwijs bleef hij heel algemeen: ooit was dit onze trots en investeringen in onderwijs lonen altijd, hersenen zijn onze enige echte grondstof. Er is echter de laatste 10 jaar heel veel tijd verloren gegaan door discussie tussen het SP.a model en het NVA model: onze partij is niet meer top en heeft het pleit verloren van de NVA. Een van de redenen daarvoor is dat het debat teveel gevoerd werd in achterkamertjes onder specialisten, en niet genoeg bij gewone mensen.

Ook hier weer een aantal interessante ideeën en analyses, maar net als bij Conner vragen wij ons af waarom deze ervaren rotten, diep ingebed in de partijstructuren als ze zijn, hier nooit eerder mee gekomen zijn.

Conclusie

Sp.a rood heeft geen kandidaat naar voren geschoven. Frank Stevens had genoeg afdelingen maar geen running mate. Hij zat wel volledig op de lijn sp.a rood/roodboek en was een van de eerste om indertijd Erik de Bruyn te steunen. Moest hij genomineerd zijn geraakt dan was het stemadvies van sp.a rood duidelijk. Misschien moeten we ook eens af van die identitaire eis dat de running mate een ander geslacht moet hebben, we zien daar de inhoudelijke meerwaarde niet van, juist integendeel.

Welk stemadvies geven we dan wel? Geen van de drie kandidaten heeft een duidelijk seculier profiel. We hebben dan misschien geen kandidaat naar voren kunnen schuiven, maar we kunnen wel een heel boek aan ideeën naar voren schuiven: zo kunnen we onze tendens binnen de partij formaliseren ongeacht wie voorzitter wordt.

Het lijkt ons dan ook logisch om het betoog en de intentieverklaringen van de drie kandidaten af te toetsen aan ons hoofdstuk over wat er in de partij moet veranderen en de ID kaart van SP.a rood:

  1. Wij eisen een arbeidsduurvermindering met loonbehoud, een werkweek van 32 uren/4 dagen/pensioen op 60 naargelang de sector, om diegenen met te veel werk te onthaasten, en degenen met te weinig werk een volwaardige baan te geven.
  2. Wij eisen een openbare bank die het mogelijk zal maken structuurhervormingen door te voeren in de sleutelsectoren van de economie. Enkel op die manier kunnen we een ecologische transitie van onze economie inzetten.
  3. Wij eisen een eerlijk fiscaliteit: haal het geld waar het zit, in de belastingparadijzen en bij de multinationals, en investeer het in de sociale zekerheid, onze burgers en kmo’s
  4. Wij eisen een radicale democratisering binnen en buiten de partij: de invoering van bindende referenda en permanente afzetbaarheid van mandatarissen
  5. Wij eisen een uitgesproken seculiere maatschappij gestoeld op de waarden van de Verlichting: religieuze verzuchtingen moeten steeds op de laatste plaats komen wanneer zij in conflict komen met andere mensenrechten. Dat is de meest humanistische manier om met een superdiverse maatschappij om te gaan.

 

Wij geven geen stemadvies, ieder lid moet die vergelijking hierboven maar in alle ernst voor zichzelf maken. Een partij krijgt de leiders die ze verdienen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s